Độc đáo Lễ hội Chá Mùn của người Thái đen

02/11/2026 10:45
Phục dựng từ năm 2017, được công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia vào tháng 10/2025, Lễ hội Chá Mùn của người Thái đen ở xã Yên Thắng, tỉnh Thanh Hóa đang được gìn giữ, phát huy gắn với phát triển du lịch cộng đồng.


Thầy cúng thực hành nghi lễ tạ ơn Pó Then trong không gian Lễ hội Chá Mùn truyền thống của đồng bào Thái đen

Lễ hội Chá Mùn trong đời sống người Thái

Tối 17/10, xã Yên Thắng tổ chức khai mạc Lễ hội Chá Mùn năm 2026 với chương trình nghệ thuật “Mường Đeng - Hành trình di sản”. Những màn hòa tấu trống, tiếng chiêng, điệu múa dân gian và nghi thức tái hiện lễ hội đã đưa người dân, du khách đến gần hơn với nét văn hóa đặc sắc của đồng bào Thái đen.

Với người Thái đen ở Yên Thắng, Chá Mùn gắn với tín ngưỡng dân gian và tri thức chữa bệnh truyền thống.

Lễ hội gồm 4 bước chính: Chuẩn bị, đón thần linh, thực hành nghi lễ và tiễn thần linh trở về Mường Trời.

Các thầy lang cùng những người am hiểu phong tục giữ vai trò quan trọng trong quá trình thực hành. Từ lời khấn, nhịp chiêng đến điệu hát, điệu múa, các nghi thức phản ánh quan niệm tín ngưỡng và vốn văn hóa dân gian được cộng đồng lưu giữ.


Nghi lễ Chá Mùn được tái hiện tại chương trình khai mạc lễ hội

Ông Lò Viết Lâm - người được đồng bào địa phương gọi là người “giữ hồn” Lễ hội Chá Mùn, ở bản Ngàm Pốc, xã Yên Thắng, chia sẻ: “Lễ hội Chá Mùn là nét văn hóa tín ngưỡng thiêng liêng của người Thái đen. Việc được công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia khiến chúng tôi rất tự hào. Tôi và các bậc cao niên sẽ tiếp tục tuyên truyền, vận động bà con gìn giữ và quảng bá lễ hội để nét đẹp này lan tỏa rộng rãi hơn”.

Kết nối di sản với du lịch cộng đồng

Bên cạnh phần lễ mang đậm màu sắc tín ngưỡng, phần hội với các trò chơi dân gian như ném còn, bắn nỏ, đi cà kheo và múa hát quanh cây bông tạo không gian giao lưu, trải nghiệm cho người dân và du khách.


Các tiết mục nghệ thuật trong chương trình “Mường Đeng - Hành trình di sản” tại Lễ hội Chá Mùn năm 2026

Anh Dương Duy, đến từ phường Hạc Thành, tỉnh Thanh Hóa, cho biết: “Tôi chưa từng tham gia lễ hội Chá Mùn nên rất tò mò. Biết năm nay có nhiều hoạt động văn hóa, thể thao, tôi đến sớm để trải nghiệm cảnh quan và ẩm thực địa phương”.

Sự quan tâm của du khách mở thêm cơ hội để những nét văn hóa truyền thống của người Thái đen được biết đến rộng rãi hơn. Đây cũng là hướng để địa phương kết nối hoạt động lễ hội với trải nghiệm cảnh quan, ẩm thực và đời sống cộng đồng.

Ông Vũ Thế Vinh - Chủ tịch UBND xã Yên Thắng, cho biết, địa phương định hướng gắn bảo tồn, phát huy giá trị Lễ hội Chá Mùn với phát triển du lịch sinh thái, du lịch cộng đồng. Qua đó, quảng bá nét văn hóa đặc sắc của đồng bào Thái đen, thu hút du khách đến trải nghiệm, đồng thời tạo cơ hội để người dân giới thiệu sản phẩm địa phương, phát triển dịch vụ và nâng cao thu nhập.


Nghi lễ dựng cây bông (Boọc mạy) trong Lễ hội Chá Mùn của đồng bào Thái đen ở xã Yên Thắng

Lễ hội Chá Mùn năm 2026 diễn ra đến hết ngày 18/10, với các hoạt động giao lưu văn hóa, nghệ thuật, thể thao, trò chơi dân gian, chợ phiên và trải nghiệm ruộng bậc thang.

Từ quá trình phục dựng đến khi được ghi danh di sản quốc gia, Chá Mùn đang có thêm điều kiện để tiếp tục hiện diện trong đời sống hôm nay.

Việc duy trì thực hành nghi lễ, phát huy vai trò của những người am hiểu phong tục và gắn bảo tồn với sinh kế sẽ góp phần để di sản tiếp tục được gìn giữ, phát huy giá trị ngay trong cộng đồng chủ thể.

Theo Quỳnh Trâm (Vietnamnet)
Xem bài gốc tại đây


Tin xem thêm

Lễ hội di sản với đèn lồng khổng lồ Tuyên Quang và dàn sao Kay Trần, Cường Seven

Văn Hóa Lễ Hội
16/11/2026 15:30

Sự kiện Ghé Days 2026 diễn ra tại Hà Nội có lễ hội di sản "cực cháy" với đèn lồng khổng lồ Tuyên Quang và dàn sao Kay Trần, Cường Seven.

Chợ đá quý trong ngõ nhỏ Hà Nội, khách mang kính lúp, đèn soi đi săn hàng

Ngày
14/11/2026 08:55

Khách hàng nườm nượp ghé chợ phiên đá quý chỉ mở 1 ngày trong tuần trên đường Hoàng Hoa Thám (Hà Nội). Có khách mang theo cả kính lúp, đèn chuyên dụng để thẩm định.

Phong thư cũ giá 20.000 đồng, người Hà Nội rủ nhau đi chợ phiên mua... ký ức xưa

Ngày
13/11/2026 08:55

Từ những món đồ cũ như phong thư ngả màu, tờ vé số đến chiếc đồng hồ báo thức hình con gà, chợ phiên đồ xưa trở thành điểm hẹn của những người Hà Nội muốn tìm lại ký ức v...

Người Mnông làm lễ đón nước về làng, gửi ước vọng mùa màng bội thu

Văn Hóa Lễ Hội
11/11/2026 10:45

Giữa núi rừng Trà Leng, đồng bào Mnông tái hiện Lễ cúng máng nước với những nghi thức truyền thống, nhằm mong mùa màng tươi tốt, dân làng khỏe mạnh.

Cao nguyên đá Đồng Văn bừng sáng trong đêm hội hoa tam giác mạch

Văn Hóa Lễ Hội
10/11/2026 10:45

Tối 25/10, Lễ hội hoa Tam giác mạch lần thứ XII năm 2026 khai mạc tại xã Đồng Văn, tỉnh Tuyên Quang, với chủ đề “Âm vang miền đá”.

Phật tử đội y, lễ phẩm dự lễ Kathina tại ngôi chùa kiến trúc Thái Lan

Văn Hóa Lễ Hội
09/11/2026 10:45

Khoảng 1.000 Phật tử trong trang phục trắng trang nghiêm tề tựu tại bảo tháp Gotama, chùa Bửu Long, tham dự đại lễ dâng y Kathina – nghi lễ truyền thống của Phật giáo Nam...

Khám phá lễ hội đón thần linh từ Mường Trời của người Thái đen

Văn Hóa Lễ Hội
08/11/2026 10:45

Phục dựng từ năm 2017, được công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia vào tháng 10/2025, Lễ hội Chá Mùn của người Thái đen ở xã Yên Thắng, tỉnh Thanh Hóa đang được...

Đền Công đồng Bắc Lệ: Dấu ấn tín ngưỡng thờ Mẫu Thượng Ngàn ở xứ Lạng

Văn Hóa Lễ Hội
07/11/2026 10:45

Là một trong những địa chỉ thực hành tín ngưỡng thờ Mẫu tại Lạng Sơn, Đền Công đồng Bắc Lệ gắn với việc thờ Mẫu Thượng Ngàn và Chầu Bé Bắc Lệ. Những giá trị văn hóa, tín ...

Đền Chợ Củi và huyền tích hóa thánh từ lòng dân

Văn Hóa Lễ Hội
06/11/2026 10:45

Nằm bên dòng sông Lam, dưới chân núi Hồng Lĩnh (tỉnh Hà Tĩnh), đền Chợ Củi (còn gọi là đền Củi, tên chữ Khu Độc Linh Từ) được xếp hạng Di tích lịch sử, kiến trúc, nghệ th...