Đền Chợ Củi và huyền tích hóa thánh từ lòng dân

06/11/2026 10:45
Nằm bên dòng sông Lam, dưới chân núi Hồng Lĩnh (tỉnh Hà Tĩnh), đền Chợ Củi (còn gọi là đền Củi, tên chữ Khu Độc Linh Từ) được xếp hạng Di tích lịch sử, kiến trúc, nghệ thuật cấp quốc gia năm 1993. Qua nhiều thế hệ, nơi đây gắn bó với đời sống tâm linh của người dân, đặc biệt là tín ngưỡng thờ Đức Quan Hoàng Mười.


Đền Chợ Củi tọa lạc bên dòng sông Lam hiền hòa, thuộc xã Nghi Xuân, tỉnh Hà Tĩnh. Ảnh: Cổng TTĐT Hà Tĩnh

Huyền tích Đức Quan Hoàng Mười bên dòng sông Lam

Gắn với tín ngưỡng thờ Mẫu của người Việt, Đức Quan Hoàng Mười được dân gian tôn kính qua những huyền tích về vị tướng tài đức, có công đánh giặc, bảo vệ quê hương và chăm lo cho nhân dân.

Thân thế của Ngài được lưu truyền qua nhiều dị bản, trong đó có những cách lý giải liên hệ với các nhân vật lịch sử như Lê Khôi, Nguyễn Xí, Lý Nhật Quang.

Truyền thuyết kể rằng, sau khi dẹp giặc, vị tướng trở về chứng kiến cảnh người dân gặp khó khăn vì thiên tai. Thương dân, Ngài sai quân lính chặt tre, gỗ dựng lại nhà cửa, mở kho lương cứu giúp người nghèo. Trong một lần đi thuyền trên sông Lam, thuyền của

Ngài gặp nạn ở khu vực chân núi Hồng Lĩnh.

Theo lời kể dân gian, thi thể Ngài nổi trên mặt nước, gương mặt vẫn hồng hào như người đang ngủ. Khi đưa vào bờ, đất bỗng đùn lên bao bọc di quan. Trên trời xuất hiện áng mây vàng, mây ngũ sắc, cùng hình ảnh thiên binh, thiên tướng rước Ngài về trời. Một số dị bản kể mây kết thành hình ngựa đỏ hoặc chim đỏ.

Từ những huyền tích ấy, Đức Quan Hoàng Mười trở thành vị thánh được người dân thành kính phụng thờ. Hình tượng Ngài gắn với lòng trung nghĩa, tinh thần bảo vệ quê hương và sự chăm lo cho dân. Những câu chuyện về Ngài được lưu truyền cùng hoạt động thờ tự tại đền Chợ Củi qua nhiều thế hệ.


Cung thờ Quan Hoàng Mười tại Đền Củi. Ảnh: Mia

Tín ngưỡng thờ Mẫu và lòng biết ơn tiền nhân

Với nhiều người dân, việc về đền Chợ Củi còn là dịp tưởng nhớ Đức Quan Hoàng Mười, vị thánh được dân gian tôn kính bởi tài năng, lòng trung nghĩa và công lao với cộng đồng.

Những huyền tích về Ngài gắn với hình ảnh người tướng thương dân, giúp đỡ người gặp khó khăn, bảo vệ quê hương trước giặc giã. Qua việc thờ phụng, hình tượng ấy tiếp tục được nhắc nhớ trong đời sống tâm linh, gắn với đạo lý uống nước nhớ nguồn và lòng biết ơn những người có công với dân, với nước.

Các nghi lễ và tập tục thờ tự được duy trì qua nhiều thế hệ, góp phần giữ gìn tín ngưỡng thờ Mẫu trong đời sống văn hóa của người dân địa phương.

Những câu chuyện về Đức Quan Hoàng Mười cũng được truyền lại trong cộng đồng, tạo nên sự gắn bó giữa di tích, tín ngưỡng và ký ức dân gian.


Lễ hội đền Chợ Củi là dịp người dân và khách hành hương dâng hương, thực hành nghi lễ tưởng nhớ Đức Quan Hoàng Mười, gìn giữ tín ngưỡng thờ Mẫu và đạo lý uống nước nhớ nguồn. Ảnh: CTTĐT Hà Tĩnh

Tháng tiệc Quan Hoàng, dịp người dân về đền dâng hương

Ngày 10/10 âm lịch hằng năm là dịp tiệc chính của Đức Quan Hoàng Mười. Vào tháng tiệc, người dân và khách hành hương tìm về đền Chợ Củi dâng hương, sửa soạn lễ vật và tham gia các nghi lễ truyền thống.

Các nghi thức như rước nước, cúng tế và hát chầu văn gắn với thực hành tín ngưỡng thờ Mẫu, tạo nên không khí trang nghiêm trong dịp tiệc. Người đi lễ thành kính dâng hương, cầu bình an và bày tỏ lòng tôn kính với Đức Quan Hoàng Mười.

Đây cũng là dịp những huyền tích về Ngài được nhắc lại trong không gian thờ tự. Từ câu chuyện về vị tướng có công với dân, với nước đến các nghi lễ được duy trì qua nhiều thế hệ, tín ngưỡng thờ Đức Quan Hoàng Mười tiếp tục hiện diện trong đời sống cộng đồng.

Bên dòng sông Lam, đền Chợ Củi lưu giữ những tập tục thờ tự gắn với đời sống tâm linh của người dân. Trong tháng tiệc Quan Hoàng, việc dâng hương và thực hành nghi lễ không chỉ thể hiện niềm tin tín ngưỡng mà còn là dịp người dân tưởng nhớ tiền nhân, gìn giữ đạo lý uống nước nhớ nguồn.


Theo Việt Hà (Vietnamnet)
Xem bài gốc tại đây


Tin xem thêm

Lễ hội di sản với đèn lồng khổng lồ Tuyên Quang và dàn sao Kay Trần, Cường Seven

Văn Hóa Lễ Hội
16/11/2026 15:30

Sự kiện Ghé Days 2026 diễn ra tại Hà Nội có lễ hội di sản "cực cháy" với đèn lồng khổng lồ Tuyên Quang và dàn sao Kay Trần, Cường Seven.

Chợ đá quý trong ngõ nhỏ Hà Nội, khách mang kính lúp, đèn soi đi săn hàng

Ngày
14/11/2026 08:55

Khách hàng nườm nượp ghé chợ phiên đá quý chỉ mở 1 ngày trong tuần trên đường Hoàng Hoa Thám (Hà Nội). Có khách mang theo cả kính lúp, đèn chuyên dụng để thẩm định.

Phong thư cũ giá 20.000 đồng, người Hà Nội rủ nhau đi chợ phiên mua... ký ức xưa

Ngày
13/11/2026 08:55

Từ những món đồ cũ như phong thư ngả màu, tờ vé số đến chiếc đồng hồ báo thức hình con gà, chợ phiên đồ xưa trở thành điểm hẹn của những người Hà Nội muốn tìm lại ký ức v...

Người Mnông làm lễ đón nước về làng, gửi ước vọng mùa màng bội thu

Văn Hóa Lễ Hội
11/11/2026 10:45

Giữa núi rừng Trà Leng, đồng bào Mnông tái hiện Lễ cúng máng nước với những nghi thức truyền thống, nhằm mong mùa màng tươi tốt, dân làng khỏe mạnh.

Cao nguyên đá Đồng Văn bừng sáng trong đêm hội hoa tam giác mạch

Văn Hóa Lễ Hội
10/11/2026 10:45

Tối 25/10, Lễ hội hoa Tam giác mạch lần thứ XII năm 2026 khai mạc tại xã Đồng Văn, tỉnh Tuyên Quang, với chủ đề “Âm vang miền đá”.

Phật tử đội y, lễ phẩm dự lễ Kathina tại ngôi chùa kiến trúc Thái Lan

Văn Hóa Lễ Hội
09/11/2026 10:45

Khoảng 1.000 Phật tử trong trang phục trắng trang nghiêm tề tựu tại bảo tháp Gotama, chùa Bửu Long, tham dự đại lễ dâng y Kathina – nghi lễ truyền thống của Phật giáo Nam...

Khám phá lễ hội đón thần linh từ Mường Trời của người Thái đen

Văn Hóa Lễ Hội
08/11/2026 10:45

Phục dựng từ năm 2017, được công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia vào tháng 10/2025, Lễ hội Chá Mùn của người Thái đen ở xã Yên Thắng, tỉnh Thanh Hóa đang được...

Đền Công đồng Bắc Lệ: Dấu ấn tín ngưỡng thờ Mẫu Thượng Ngàn ở xứ Lạng

Văn Hóa Lễ Hội
07/11/2026 10:45

Là một trong những địa chỉ thực hành tín ngưỡng thờ Mẫu tại Lạng Sơn, Đền Công đồng Bắc Lệ gắn với việc thờ Mẫu Thượng Ngàn và Chầu Bé Bắc Lệ. Những giá trị văn hóa, tín ...

Đền Chợ Củi và huyền tích hóa thánh từ lòng dân

Văn Hóa Lễ Hội
06/11/2026 10:45

Nằm bên dòng sông Lam, dưới chân núi Hồng Lĩnh (tỉnh Hà Tĩnh), đền Chợ Củi (còn gọi là đền Củi, tên chữ Khu Độc Linh Từ) được xếp hạng Di tích lịch sử, kiến trúc, nghệ th...