Đền cổ 600 tuổi trên núi thờ 'nàng tóc thơm' ở Nghệ An

22/09/2026 14:00
Đền Choọng trên núi Pu Đên, ngôi đền có lịch sử khoảng 600 năm, là nơi lưu giữ truyền thuyết về Nang Phốm Hóm - ’’nàng tóc thơm’’ được người Thái ở Nghệ An tôn kính.


Đền Choọng tọa lạc trên núi hình mâm xôi Pu Đên, thuộc xã Mường Chọng, tỉnh Nghệ An. Đền nằm ở vị trí đắc địa, từ trên đỉnh núi có thể quan sát các bản làng xung quanh. Phía dưới là dòng sông Nậm Choọng chảy về xuôi, bãi đất rộng trước di tích là nơi người dân thập phương thường về trao đổi hàng hóa, xem diễn tích trò...

Đền Choọng được UBND tỉnh Nghệ An xếp hạng Di tích lịch sử - văn hóa cấp tỉnh năm 2015.

Đền Choọng thờ nàng Nang Phốm Hóm, trong tiếng Thái có nghĩa là “nàng tóc thơm”. Tượng Phốm Hóm được đúc bằng đồng theo hình mẫu một phụ nữ Thái trong trang phục truyền thống được đặt tại thượng điện.

Tương truyền, Phốm Hóm là người con gái Thái thông minh, xinh đẹp nhất vùng. Đặc biệt, mái tóc của nàng luôn thoang thoảng hương thơm hoa rừng. Người dân tin rằng nàng đi đến đâu sẽ mang theo may mắn và niềm vui đến đó.

Năm 1425, trong thời gian cùng Lê Lợi chống quân Minh ở miền Tây Nghệ An, một vị tướng tài của nghĩa quân Lam Sơn đã đem lòng yêu thương và hẹn thề nên duyên với Phốm Hóm.

Nàng Phốm Hóm được tin cậy giao đảm trách việc gom góp lương thực nuôi quân. Hằng ngày, nàng đến từng nhà hướng dẫn người dân trong vùng làm ra nhiều lúa gạo, ươm tơ, dệt vải để phục vụ cuộc kháng chiến trường kỳ. Nhờ sự giúp đỡ của “nàng tóc thơm” và người dân, nghĩa quân Lam Sơn liên tục giành thắng lợi, giải phóng cả vùng Hoan Châu rộng lớn.


Một buổi chiều, sau khi hoàn thành công việc, nàng ra bến nước ven dòng Nậm Choọng gội đầu. Vô ý làm rơi chiếc lược, nàng với tay vớt thì không may sẩy chân, bị nước cuốn trôi xuống vực sâu.

Nghe tin, vị tướng tức tốc quay về, cho quân lính và người dân đào xới đất đá, chất thành núi để tìm người yêu nhưng không thấy. Tiếc thương “nàng tóc thơm”, người dân trong vùng đã lập đền thờ trên chính ngọn đồi nơi nghĩa quân Lam Sơn ngày đêm tìm nàng.

Trải qua 600 năm, ngôi đền bị tàn phá, chỉ còn sót lại 14 tảng đá kê chân cột.

Năm 2014, đền Choọng được tôn tạo, phục dựng trên nền cũ trong khuôn viên rộng hơn 9ha. Công trình gồm thượng điện, hạ điện, nhà tả vu, hữu vu... Hạ điện kết cấu 3 gian bằng gỗ lim, chủ yếu là nơi uống nước, họp bàn và chuẩn bị lễ trước khi lên đền chính.


Thượng điện cũng kết cấu 3 gian, lợp ngói đỏ, cửa chính làm bằng gỗ. Trên mái các tòa điện là hình tượng rồng chầu.


Tại đền Choọng còn lưu giữ nhiều cổ vật, nhạc cụ như cồng chiêng, gắn liền với đời sống văn hóa của người dân vùng cao Nghệ An.


Hằng năm, đền Choọng có các lễ chính gồm Đám Lục ngoạt, tổ chức vào rằm tháng 6 và lễ Tất niên diễn ra vào ngày 25 tháng Chạp.

Theo Trần Tuyên (Vietnamnet)
Xem bài gốc tại đây


Tin xem thêm

Lễ hội di sản với đèn lồng khổng lồ Tuyên Quang và dàn sao Kay Trần, Cường Seven

Văn Hóa Lễ Hội
16/11/2026 15:30

Sự kiện Ghé Days 2026 diễn ra tại Hà Nội có lễ hội di sản "cực cháy" với đèn lồng khổng lồ Tuyên Quang và dàn sao Kay Trần, Cường Seven.

Chợ đá quý trong ngõ nhỏ Hà Nội, khách mang kính lúp, đèn soi đi săn hàng

Ngày
14/11/2026 08:55

Khách hàng nườm nượp ghé chợ phiên đá quý chỉ mở 1 ngày trong tuần trên đường Hoàng Hoa Thám (Hà Nội). Có khách mang theo cả kính lúp, đèn chuyên dụng để thẩm định.

Phong thư cũ giá 20.000 đồng, người Hà Nội rủ nhau đi chợ phiên mua... ký ức xưa

Ngày
13/11/2026 08:55

Từ những món đồ cũ như phong thư ngả màu, tờ vé số đến chiếc đồng hồ báo thức hình con gà, chợ phiên đồ xưa trở thành điểm hẹn của những người Hà Nội muốn tìm lại ký ức v...

Người Mnông làm lễ đón nước về làng, gửi ước vọng mùa màng bội thu

Văn Hóa Lễ Hội
11/11/2026 10:45

Giữa núi rừng Trà Leng, đồng bào Mnông tái hiện Lễ cúng máng nước với những nghi thức truyền thống, nhằm mong mùa màng tươi tốt, dân làng khỏe mạnh.

Cao nguyên đá Đồng Văn bừng sáng trong đêm hội hoa tam giác mạch

Văn Hóa Lễ Hội
10/11/2026 10:45

Tối 25/10, Lễ hội hoa Tam giác mạch lần thứ XII năm 2026 khai mạc tại xã Đồng Văn, tỉnh Tuyên Quang, với chủ đề “Âm vang miền đá”.

Phật tử đội y, lễ phẩm dự lễ Kathina tại ngôi chùa kiến trúc Thái Lan

Văn Hóa Lễ Hội
09/11/2026 10:45

Khoảng 1.000 Phật tử trong trang phục trắng trang nghiêm tề tựu tại bảo tháp Gotama, chùa Bửu Long, tham dự đại lễ dâng y Kathina – nghi lễ truyền thống của Phật giáo Nam...

Khám phá lễ hội đón thần linh từ Mường Trời của người Thái đen

Văn Hóa Lễ Hội
08/11/2026 10:45

Phục dựng từ năm 2017, được công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia vào tháng 10/2025, Lễ hội Chá Mùn của người Thái đen ở xã Yên Thắng, tỉnh Thanh Hóa đang được...

Đền Công đồng Bắc Lệ: Dấu ấn tín ngưỡng thờ Mẫu Thượng Ngàn ở xứ Lạng

Văn Hóa Lễ Hội
07/11/2026 10:45

Là một trong những địa chỉ thực hành tín ngưỡng thờ Mẫu tại Lạng Sơn, Đền Công đồng Bắc Lệ gắn với việc thờ Mẫu Thượng Ngàn và Chầu Bé Bắc Lệ. Những giá trị văn hóa, tín ...

Đền Chợ Củi và huyền tích hóa thánh từ lòng dân

Văn Hóa Lễ Hội
06/11/2026 10:45

Nằm bên dòng sông Lam, dưới chân núi Hồng Lĩnh (tỉnh Hà Tĩnh), đền Chợ Củi (còn gọi là đền Củi, tên chữ Khu Độc Linh Từ) được xếp hạng Di tích lịch sử, kiến trúc, nghệ th...