Sơmă Kơcham, nghi lễ thiêng giữ hồn làng của người Ba Na

02/07/2026 09:00
Trong âm vang cồng chiêng và sắc màu văn hóa Tây Nguyên, lễ hội Sơmă Kơcham (Lễ cúng sân) của đồng bào Ba Na gửi gắm khát vọng về bình an, mùa màng no đủ và sự gắn kết cộng đồng - những giá trị đã được gìn giữ qua nhiều thế hệ.


Thầy cúng từ nhà Rông tiến ra sân lễ, mở đầu nghi thức cầu mong thần linh phù hộ cho buôn làng bình yên, mùa màng tươi tốt.

Vừa qua, tại Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam, đồng bào Ba Na đến từ xã Kông Chro, tỉnh Gia Lai đã tái hiện nghi lễ Sơmă Kơcham - một trong những nghi lễ cộng đồng thiêng liêng và giàu bản sắc nhất của người Ba Na. Không gian lễ hội trở nên sống động với tiếng chiêng ngân vang, điệu xoang uyển chuyển và những nghi thức truyền thống mang đậm dấu ấn văn hóa Tây Nguyên.


Các cô gái thì giã gạo chuẩn bị làm mâm cỗ cúng

Theo phong tục của người Ba Na, khi mùa rẫy bắt đầu xanh tốt, khi tiếng chim gọi bạn vang vọng giữa núi rừng, người Ba Na lại cùng nhau tổ chức lễ Sơmă Kơcham để cầu mong thần linh phù hộ cho buôn làng bình yên, gia đình hạnh phúc, mùa màng tốt tươi.

Với cộng đồng Ba Na, đây không chỉ là một nghi lễ tín ngưỡng mà còn là dịp để buôn làng gặp gỡ, củng cố tình đoàn kết và gửi gắm lòng biết ơn tới tổ tiên.


Mâm cỗ gồm thịt heo, gà và rượu cần, lúa gạo được bày quanh cây nêu

Các già làng châm rượu cần lên mâm cỗ cúng

Người Ba Na quan niệm con người luôn sống trong sự kết nối với thế giới thần linh. Vì vậy, lễ cúng sân được xem như lời cầu nguyện gửi tới Yàng - đấng bảo hộ của buôn làng - để xua đi điều không may, đem lại sức khỏe, bình yên và sự sung túc.

Lễ vật dâng cúng mang đậm hơi thở núi rừng gồm heo, gà, rượu cần, lúa, gạo cùng nhiều sản vật địa phương. Mọi công đoạn đều được chuẩn bị chu đáo dưới sự chủ trì của già làng và thầy cúng.


Khi tiếng trống nổi lên, thầy cúng bắt đầu cầu khấn tổ tiên và thần linh về chứng giám, phù hộ cho buôn làng một năm mới bình an, no đủ

Dưới mái nhà Rông của buôn làng, người dân cùng nhau dựng cây nêu, giã gạo, chuẩn bị rượu cần và chế biến lễ vật. Khi thức ăn đã được nấu chín, bà con bày biện trang trọng quanh khu vực hành lễ, xếp những ghè rượu cần ngay ngắn bên cây nêu, thầy cúng bắt đầu thực hiện các nghi thức cầu bình an, cầu mùa cho buôn làng.

Khi tiếng trống, tiếng chiêng ngân vang là lời cảm tạ gửi đến thần linh, là niềm vui của buôn làng trước những điều tốt đẹp mà mọi người cùng mong ước.


Thầy cúng bắt đầu thực hiện nghi thức trong lễ Sơmă Kơcham

Khoảnh khắc thiêng liêng nhất là khi lời khấn của các già làng vang lên, mời tổ tiên và thần linh về chứng giám, phù hộ cho buôn làng một năm mới bình an, no đủ. Cùng lúc ấy, tiếng cồng chiêng hòa cùng điệu xoang tạo nên nhịp kết nối giữa con người với đất trời.


Trong lời khấn thiêng, thầy cúng gửi lời cầu nguyện tới các Yàng cai quản núi rừng, sông suối và đất đai, mong người già luôn mạnh khỏe, trẻ nhỏ bình an, lúa trên nương trĩu bông, bắp đầy hạt, mỗi gia đình thuận hòa và buôn làng mãi đoàn kết, no ấm.

Kết thúc phần lễ, già làng uống những ngụm rượu đầu tiên từ ghè lễ, tiếp đó bà con cùng thực hiện nghi thức cầu may. Mỗi gia đình nhận phần lộc mang về với niềm tin vào một vụ mùa thuận lợi.

Tiếng cồng, tiếng chiêng ngân dài, điệu xoang nối vòng tay đoàn kết, những câu dân ca vang lên giữa núi rừng.


Kết thúc phần nghi lễ dân làng cùng nhau uống rượu cần

Tiếng cồng, tiếng chiêng ngân dài, điệu xoang nối vòng tay đoàn kết, những câu dân ca vang lên giữa núi rừng như lời gửi gắm niềm tin về cuộc sống ấm no, hạnh phúc.


Tiếng cồng, tiếng chiêng ngân dài....

... và điệu xoang nối vòng tay đoàn kết, những câu dân ca vang lên giữa núi rừng

Sơmă Kơcham vì thế không chỉ là một nghi lễ tâm linh mà còn là nơi lưu giữ ký ức cộng đồng, kết nối con người với thiên nhiên và góp phần bảo tồn bản sắc văn hóa đặc sắc của đồng bào Ba Na.

Theo Thúy Hồng (Vietnamnet)
Xem bài gốc tại đây


Tin xem thêm

Bãi cỏ lau nở rộ ở ngoại ô Hà Nội, khách bắc thang chụp hình

Ngày
19/11/2026 08:55

Khung cảnh thơ mộng với bạt ngàn hoa cỏ lau nở rộ ở ven triền đê ngoại ô Hà Nội những ngày gần đây thu hút đông đảo người dân và du khách thập phương tới chiêm ngưỡng, ch...

Diện mạo bãi biển đẹp nhất châu Á sau khi Đà Nẵng chi gần 1.200 tỷ 'hồi sinh'

Ngày
18/11/2026 08:55

Sau nhiều năm chịu ảnh hưởng của tình trạng xói lở, bãi biển Cửa Đại (phường Hội An Đông, TP Đà Nẵng) đang dần thay đổi diện mạo. Bãi cát được mở rộng, hàng dừa ven biển ...

Lô Lô Chải có ngày đón 6.000 lượt khách, người trong làng kể chuyện đổi thay

Ngày
17/11/2026 08:55

Từ những căn nhà có chuồng trâu bên dưới, người dân Lô Lô Chải mở homestay đón khách. Du lịch mang đến cuộc sống mới cùng nỗi trăn trở giữ nét làng.

Ngôi chùa hơn 500 năm sở hữu 'báu vật xanh', cách Hà Nội hơn 2 tiếng lái xe

Ngày
16/11/2026 08:55

Chùa Lương (hay còn gọi là chùa Trăm Gian) là ngôi chùa cổ, có quy mô 100 gian, được xây dựng vào khoảng cuối thế kỷ XV (1485 - 1500) tại xứ Quần Anh xưa, nay thuộc xã Hả...

Cầm 150.000 đồng khám phá ẩm thực Huế, thưởng thức no nê 5-7 món ngon

Ngày
15/11/2026 08:55

Trong chuyến foodtour khám phá ẩm thực Huế, du khách có thể thưởng thức nhiều món ăn ngon với giá bình dân như bún bò, bánh canh cá lóc, bánh nậm, bánh bèo, bánh ép, chè ...

Chợ đá quý trong ngõ nhỏ Hà Nội, khách mang kính lúp, đèn soi đi săn hàng

Ngày
14/11/2026 08:55

Khách hàng nườm nượp ghé chợ phiên đá quý chỉ mở 1 ngày trong tuần trên đường Hoàng Hoa Thám (Hà Nội). Có khách mang theo cả kính lúp, đèn chuyên dụng để thẩm định.

Phong thư cũ giá 20.000 đồng, người Hà Nội rủ nhau đi chợ phiên mua... ký ức xưa

Ngày
13/11/2026 08:55

Từ những món đồ cũ như phong thư ngả màu, tờ vé số đến chiếc đồng hồ báo thức hình con gà, chợ phiên đồ xưa trở thành điểm hẹn của những người Hà Nội muốn tìm lại ký ức v...

Bí ẩn những 'quan tài' bằng gốm hơn 2.000 năm tuổi chôn thẳng đứng ở Đà Nẵng

Ngày
12/11/2026 08:45

Những chiếc chum gốm hơn 2.000 năm tuổi được trưng bày tại các bảo tàng ở Đà Nẵng hé lộ nhiều điều đặc biệt về tục mai táng và quan niệm thế giới bên kia của cư dân Sa Hu...

Hà Nội tổ chức chuỗi hoạt động hưởng ứng Ngày Văn hóa Việt Nam

Ngày
10/11/2026 08:55

UBND TP Hà Nội tổ chức lễ phát động hưởng ứng Ngày Văn hóa Việt Nam, mở đầu chuỗi sự kiện nhằm tôn vinh các giá trị văn hóa dân tộc.