'Quy tắc mềm' giữ nếp buôn làng

19/05/2026 11:30
Từ lâu hương ước và quy ước ở các buôn làng được xem là "quy tắc mềm" gắn kết ý thức, trách nhiệm cộng đồng. Qua đó giúp người dân đồng lòng bỏ cái xấu, giữ bình yên cho buôn làng.


Đồng bào Ê Đê buôn Ako Dhông giữ nếp nhà dài với những phong tục đẹp để phát triển du lịch

Giữ truyền thống giữa lòng đô thị

Hương ước buôn Ako Dhông, phường Buôn Ma Thuột được xây dựng trên tinh thần tự quản của cộng đồng dân cư. Người dân không chỉ chấp hành mà còn chủ động gìn giữ không gian chung, nếp sống của buôn làng. Nhờ đó, dù nằm trong lòng đô thị, buôn vẫn giữ được vẻ đẹp đậm bản sắc dân tộc Ê Đê. Những căn nhà dài truyền thống ẩn dưới tán cây xanh mát, bên trong chứa đựng cả kho tàng văn hóa với cồng chiêng, chóe cổ, những chiếc kpan…

Với lợi thế về cảnh quan và văn hóa, Ako Dhông trở thành buôn du lịch cộng đồng đầu tiên của tỉnh Đắk Lắk vào đầu năm 2023. Người dân cùng tham gia quản lý, khai thác và hưởng lợi từ việc phát triển du lịch theo hướng hiện đại nhưng không đánh mất bản sắc đã được quy định trong hương ước của buôn. Người dân trong buôn luôn quan tâm, giữ gìn và phát huy những phong tục văn hóa truyền thống, hướng về cội nguồn, hướng về tổ tiên.

Buôn Ako Dhông có 370 hộ, trong đó 84 hộ là đồng bào DTTS, chủ yếu người Ê Đê. Hiện buôn còn lưu giữ 35 ngôi nhà dài truyền thống và nhiều phong tục đẹp được giữ gìn, phát huy.


Chị H’Minh Byă, chủ quán Nhà sàn M’Nga Tăng Bi chuẩn bị món ăn truyền thống phục vụ khách du lịch

Theo chị H’Minh Byă, chủ quán Nhà sàn M’Nga Tăng Bi, việc bảo tồn nhà dài là hướng đi đúng đắn. Bởi nhà dài không chỉ là nơi ở, mà còn là sản phẩm du lịch đặc trưng của dân tộc Ê Đê. Nhà dài giúp du khách hiểu hơn về văn hóa của người Ê Đê. Đồng thời, cũng là cách để đồng bào Ê Đê tự hào và nâng cao ý thức trong việc gìn giữ giá trị văn hóa của dân tộc mình.

“Lá chắn” bảo vệ tài nguyên rừng

Hương ước, quy ước của mỗi thôn, buôn còn thể hiện rõ vai trò trong bảo vệ tài nguyên thiên nhiên. Như tại buôn K’mrơng Prông A và K’mrơng Prông B, phường Tân An, những cánh rừng đầu nguồn rộng khoảng 2 ha, với nhiều cây gỗ quý như sao xanh, bằng lăng, cà chít… vẫn được giữ gần như nguyên vẹn.


Khu rừng K’mrơng Prông được gắn biển Bảo vệ cây đầu nguồn bến nước từ năm 2015

Già Y Yơh Kbuôr, Người có uy tín của buôn K’mrơng Prông A, chia sẻ: Người Ê Đê xưa lập buôn ở nơi chọn được bến nước trong rừng. Bởi, nước là hiện linh của sự sống, rừng có thần rừng linh thiêng, rừng mất thì nước cạn, buôn làng cũng không còn. Vì vậy, người Ê Đê giữ rừng như giữ sinh mạng của mình.

Hương ước của các buôn đều có quy định cụ thể: Không mang lửa vào rừng; không chặt phá cây; không làm rẫy; không xâm hại cây rừng dưới bất kỳ hình thức nào. Cộng đồng cùng giám sát, cùng nhắc nhở.

Do đó, luật tục và hương ước được thực hiện rất nghiêm. Chặt một cây rừng phải nộp trâu, bò, rượu cần để cúng thần rừng, nếu tái phạm sẽ bị phạt nặng hơn, thậm chí giao cho chính quyền xử lý. Những quy định ấy vừa nhắc nhở mọi người cùng chung tay bảo vệ rừng, vừa kịp thời răn đe những hành vi xâm hại rừng.

Không chỉ dừng ở quy định, việc bảo vệ rừng còn được tổ chức bài bản. Hằng tuần, buôn phân công thanh niên vào rừng tuần tra. Nếu phát hiện người lạ, thông tin được báo ngay cho già làng, trưởng buôn để kịp thời xử lý.


Những ngôi nhà dài truyền thống dưới tán cây xanh ở buôn Ako Dhông tạo không gian yên bình giữa phố thị

Nhờ vậy, rừng K’mrơng Prông giữ được gần như nguyên sinh qua nhiều thế hệ. Năm 2015, khu rừng được gắn biển “Bảo vệ cây đầu nguồn bến nước”. Đây không chỉ là sự ghi nhận, mà còn là lời nhắc về trách nhiệm bảo vệ tài nguyên rừng.

Ở tỉnh Đắk Lắk, việc xây dựng và thực hiện hương ước, quy ước đang được đẩy mạnh. Đến nay, toàn tỉnh Đắk Lắk có 2.313/2.801 thôn, buôn, tổ dân phố được công nhận hương ước, đạt hơn 82%. Các quy ước được phổ biến rộng rãi bằng nhiều hình thức. Từ niêm yết công khai, sinh hoạt cộng đồng đến tuyên truyền trên nền tảng số.

Những quy định gần gũi, gắn với đời sống hằng ngày chính là “sợi chỉ” bền chắc giữ nếp sống, giữ văn hóa, giữ sự gắn kết cộng đồng và giữ tài nguyên thiên nhiên để buôn làng phát triển bền vững.

Theo Lê Hường (Vietnamnet)
Xem bài gốc tại đây


Tin xem thêm

Bãi cỏ lau nở rộ ở ngoại ô Hà Nội, khách bắc thang chụp hình

Ngày
19/11/2026 08:55

Khung cảnh thơ mộng với bạt ngàn hoa cỏ lau nở rộ ở ven triền đê ngoại ô Hà Nội những ngày gần đây thu hút đông đảo người dân và du khách thập phương tới chiêm ngưỡng, ch...

Diện mạo bãi biển đẹp nhất châu Á sau khi Đà Nẵng chi gần 1.200 tỷ 'hồi sinh'

Ngày
18/11/2026 08:55

Sau nhiều năm chịu ảnh hưởng của tình trạng xói lở, bãi biển Cửa Đại (phường Hội An Đông, TP Đà Nẵng) đang dần thay đổi diện mạo. Bãi cát được mở rộng, hàng dừa ven biển ...

Lô Lô Chải có ngày đón 6.000 lượt khách, người trong làng kể chuyện đổi thay

Ngày
17/11/2026 08:55

Từ những căn nhà có chuồng trâu bên dưới, người dân Lô Lô Chải mở homestay đón khách. Du lịch mang đến cuộc sống mới cùng nỗi trăn trở giữ nét làng.

Ngôi chùa hơn 500 năm sở hữu 'báu vật xanh', cách Hà Nội hơn 2 tiếng lái xe

Ngày
16/11/2026 08:55

Chùa Lương (hay còn gọi là chùa Trăm Gian) là ngôi chùa cổ, có quy mô 100 gian, được xây dựng vào khoảng cuối thế kỷ XV (1485 - 1500) tại xứ Quần Anh xưa, nay thuộc xã Hả...

Cầm 150.000 đồng khám phá ẩm thực Huế, thưởng thức no nê 5-7 món ngon

Ngày
15/11/2026 08:55

Trong chuyến foodtour khám phá ẩm thực Huế, du khách có thể thưởng thức nhiều món ăn ngon với giá bình dân như bún bò, bánh canh cá lóc, bánh nậm, bánh bèo, bánh ép, chè ...

Chợ đá quý trong ngõ nhỏ Hà Nội, khách mang kính lúp, đèn soi đi săn hàng

Ngày
14/11/2026 08:55

Khách hàng nườm nượp ghé chợ phiên đá quý chỉ mở 1 ngày trong tuần trên đường Hoàng Hoa Thám (Hà Nội). Có khách mang theo cả kính lúp, đèn chuyên dụng để thẩm định.

Phong thư cũ giá 20.000 đồng, người Hà Nội rủ nhau đi chợ phiên mua... ký ức xưa

Ngày
13/11/2026 08:55

Từ những món đồ cũ như phong thư ngả màu, tờ vé số đến chiếc đồng hồ báo thức hình con gà, chợ phiên đồ xưa trở thành điểm hẹn của những người Hà Nội muốn tìm lại ký ức v...

Bí ẩn những 'quan tài' bằng gốm hơn 2.000 năm tuổi chôn thẳng đứng ở Đà Nẵng

Ngày
12/11/2026 08:45

Những chiếc chum gốm hơn 2.000 năm tuổi được trưng bày tại các bảo tàng ở Đà Nẵng hé lộ nhiều điều đặc biệt về tục mai táng và quan niệm thế giới bên kia của cư dân Sa Hu...

Hà Nội tổ chức chuỗi hoạt động hưởng ứng Ngày Văn hóa Việt Nam

Ngày
10/11/2026 08:55

UBND TP Hà Nội tổ chức lễ phát động hưởng ứng Ngày Văn hóa Việt Nam, mở đầu chuỗi sự kiện nhằm tôn vinh các giá trị văn hóa dân tộc.