Pay tái: Nét đẹp đạo hiếu từ cuộc trở về nhà ngoại

28/08/2026 14:00
Mỗi dịp tháng Bảy âm lịch, những người con gái Tày, Nùng ở xã Lâm Thượng, tỉnh Lào Cai lại cùng chồng con trở về nhà bố mẹ đẻ. Phong tục Pay tái - trở về nhà ngoại, trở thành một câu chuyện đẹp về đạo hiếu và nếp nhà.


Người Tày, Nùng ở Lâm Thượng thực hành phong tục “Pay tái” - trở về nhà ngoại vào dịp tháng Bảy âm lịch. Ảnh: CTTĐT tỉnh Lào Cai

Pay tái - ngày trở về của người con gái

Trong quan niệm của người Tày, Nùng, sau khi lấy chồng, người phụ nữ dành phần lớn thời gian cùng chồng con lo việc làm ăn, chăm sóc gia đình và hương khói tổ tiên bên nhà chồng. Bởi vậy, ngày rằm tháng Bảy có một ý nghĩa riêng.

Đó là ngày người con gái trở về nhà bố mẹ đẻ.

Từ ngày 14 tháng Bảy âm lịch, các gia đình tạm gác công việc đồng áng để chuẩn bị Tết. Người con gái cùng chồng con sửa soạn lễ vật. Dù ở bản xa, người con rể cũng chuẩn bị đồ lễ để về nhà ngoại.

Phong tục ấy được gọi là Pay tái, tức đi Tết nhà ngoại.

Cuộc trở về không chỉ dành cho người con gái. Người chồng cũng có phần trong câu chuyện ấy. Lễ vật mang về là cách người con rể bày tỏ lòng biết ơn với cha mẹ vợ, những người đã sinh thành, nuôi dưỡng con gái đến trưởng thành.

Vì thế, trong một ngày Tết, có nhiều mối quan hệ cùng được nhắc nhớ. Người con nhớ cha mẹ. Người chồng nhớ công lao cha mẹ vợ. Con cháu trở về sum họp với ông bà, họ hàng.

Pay tái vì vậy không đơn thuần là một cuộc thăm hỏi. Đó là cách người Tày, Nùng giữ mối dây với gia đình bên ngoại sau khi người phụ nữ đã lập gia đình.

Từ mâm cỗ đến một không gian văn hóa

Câu chuyện Pay tái không chỉ nằm trong lời chúc hay nghi lễ. Nó hiện diện qua những việc rất cụ thể.

Trước khi về nhà ngoại, gia đình làm lễ tạ ơn ông bà, tổ tiên. Lễ vật thường có vịt, bánh gai, bánh chuối, rượu men lá và quà cho người thân. Trong mâm cỗ ngày Tết tháng Bảy còn có những món quen thuộc của vùng đất, như: Pẻng ít, thịt vịt, cá bỗng nướng, mọc vịt hay mooc pất, canh măng mai.

Sau lễ cúng, các thành viên quây quần bên mâm cơm, chúc sức khỏe cha mẹ và người thân. Người con gái có thể tự tay giặt giũ, may vá, làm những việc cha mẹ cần. Lòng hiếu thảo vì thế không nằm ở lễ vật lớn hay nhỏ, mà được thể hiện bằng những việc làm trong cuộc sống thường ngày.

Từ một gia đình, Pay tái lan ra cả bản làng. Sau phần lễ là những trò chơi dân gian như tức khang, hay đánh quay. Người dân mặc trang phục truyền thống, cùng nhau hát, múa và tham gia hội làng.

Một ngày Pay tái vì thế có đủ những lớp văn hóa từ gia đình, tín ngưỡng, ẩm thực đến trang phục và sinh hoạt cộng đồng.

Ở Lâm Thượng, phong tục ấy những năm gần đây được tổ chức thành ngày hội. Khi bước ra khỏi phạm vi từng gia đình, Pay tái trở thành dịp để người dân giới thiệu với du khách một phần đời sống văn hóa của mình.

Điều đáng quý là du khách đến với Pay tái không chỉ nhìn thấy một lễ hội. Qua một mâm cỗ, một bộ trang phục hay cuộc trở về của người con gái, họ có thể hiểu thêm cách người Tày, Nùng gìn giữ tình thân và nếp nhà.

Và chính từ những điều rất đỗi đời thường ấy, Pay tái ở Lâm Thượng có một sức hút riêng: Một phong tục được sống trong cộng đồng, được kể lại bằng ký ức của mỗi gia đình và tiếp tục hiện diện trong đời sống hôm nay.

Theo Việt Hà (Vietnamnet)
Xem bài gốc tại đây


Tin xem thêm

Bãi cỏ lau nở rộ ở ngoại ô Hà Nội, khách bắc thang chụp hình

Ngày
19/11/2026 08:55

Khung cảnh thơ mộng với bạt ngàn hoa cỏ lau nở rộ ở ven triền đê ngoại ô Hà Nội những ngày gần đây thu hút đông đảo người dân và du khách thập phương tới chiêm ngưỡng, ch...

Diện mạo bãi biển đẹp nhất châu Á sau khi Đà Nẵng chi gần 1.200 tỷ 'hồi sinh'

Ngày
18/11/2026 08:55

Sau nhiều năm chịu ảnh hưởng của tình trạng xói lở, bãi biển Cửa Đại (phường Hội An Đông, TP Đà Nẵng) đang dần thay đổi diện mạo. Bãi cát được mở rộng, hàng dừa ven biển ...

Lô Lô Chải có ngày đón 6.000 lượt khách, người trong làng kể chuyện đổi thay

Ngày
17/11/2026 08:55

Từ những căn nhà có chuồng trâu bên dưới, người dân Lô Lô Chải mở homestay đón khách. Du lịch mang đến cuộc sống mới cùng nỗi trăn trở giữ nét làng.

Ngôi chùa hơn 500 năm sở hữu 'báu vật xanh', cách Hà Nội hơn 2 tiếng lái xe

Ngày
16/11/2026 08:55

Chùa Lương (hay còn gọi là chùa Trăm Gian) là ngôi chùa cổ, có quy mô 100 gian, được xây dựng vào khoảng cuối thế kỷ XV (1485 - 1500) tại xứ Quần Anh xưa, nay thuộc xã Hả...

Cầm 150.000 đồng khám phá ẩm thực Huế, thưởng thức no nê 5-7 món ngon

Ngày
15/11/2026 08:55

Trong chuyến foodtour khám phá ẩm thực Huế, du khách có thể thưởng thức nhiều món ăn ngon với giá bình dân như bún bò, bánh canh cá lóc, bánh nậm, bánh bèo, bánh ép, chè ...

Chợ đá quý trong ngõ nhỏ Hà Nội, khách mang kính lúp, đèn soi đi săn hàng

Ngày
14/11/2026 08:55

Khách hàng nườm nượp ghé chợ phiên đá quý chỉ mở 1 ngày trong tuần trên đường Hoàng Hoa Thám (Hà Nội). Có khách mang theo cả kính lúp, đèn chuyên dụng để thẩm định.

Phong thư cũ giá 20.000 đồng, người Hà Nội rủ nhau đi chợ phiên mua... ký ức xưa

Ngày
13/11/2026 08:55

Từ những món đồ cũ như phong thư ngả màu, tờ vé số đến chiếc đồng hồ báo thức hình con gà, chợ phiên đồ xưa trở thành điểm hẹn của những người Hà Nội muốn tìm lại ký ức v...

Bí ẩn những 'quan tài' bằng gốm hơn 2.000 năm tuổi chôn thẳng đứng ở Đà Nẵng

Ngày
12/11/2026 08:45

Những chiếc chum gốm hơn 2.000 năm tuổi được trưng bày tại các bảo tàng ở Đà Nẵng hé lộ nhiều điều đặc biệt về tục mai táng và quan niệm thế giới bên kia của cư dân Sa Hu...

Hà Nội tổ chức chuỗi hoạt động hưởng ứng Ngày Văn hóa Việt Nam

Ngày
10/11/2026 08:55

UBND TP Hà Nội tổ chức lễ phát động hưởng ứng Ngày Văn hóa Việt Nam, mở đầu chuỗi sự kiện nhằm tôn vinh các giá trị văn hóa dân tộc.