Hài cốt 7.500 năm và dấu tích người tiền sử trong hang động ở Ninh Bình

13/05/2026 11:58
Các nhà khảo cổ học khai quật động Người Xưa và phát hiện bên trong 3 ngôi mộ cổ có 3 bộ xương người hóa thạch, thi hài được chôn trong tư thế nằm co.

Bảo tàng giữa đại ngàn Cúc Phương (Ninh Bình) là nơi trưng bày, lưu giữ hàng chục nghìn mẫu vật hệ sinh thái về động, thực vật... Đặc biệt, nơi đây lưu giữ bộ xương hóa thạch của người tiền sử đang nằm ôm gối cách đây hơn 7.500 năm, cùng công cụ đá là những tư liệu khảo cổ quan trọng, góp phần làm rõ đời sống và sinh hoạt của cư dân tiền sử trong khu vực.


Động Người Xưa nằm ở lưng chừng ngọn núi đá vôi, nơi được xác định có người nguyên thủy sinh sống ở đây thời gian dài.

Những bộ xương này được phát hiện tại động Người Xưa, nằm lưng chừng một ngọn núi đá vôi trong khu rừng nguyên sinh thuộc Vườn Quốc gia (VQG) Cúc Phương.

Động Người Xưa có cửa rộng khoảng 10m, cao khoảng 20m. Trong động có nhiều nhũ đá, khi gõ vào phát ra những âm thanh như tiếng cồng, tiếng chiêng của người Mường. Người Mường bản địa gọi động là hang Đắng (đắng là dơi) vì nơi đây có rất nhiều loài dơi sinh sống.


Trong động các nhà khảo cổ học khai quật và phát hiện 3 ngôi mộ cổ có 3 bộ xương người hóa thạch, thi hài được chôn trong tư thế nằm co.

Ông Phạm Phú Cường, cán bộ VQG Cúc Phương cho biết, động Người Xưa được các nhà khảo cổ học khai quật và phát hiện 3 ngôi mộ cổ có 3 bộ xương người hóa thạch, thi hài được chôn trong tư thế nằm co.

Động dài khoảng 300m, được chia làm 3 ngăn, cửa quay về hướng Tây Nam. Trong đó, ngăn ngoài cùng rộng, sáng và thoáng nên được người tiền sử chọn làm nơi sinh sống. Ngăn giữa hẹp, tối, ẩm thấp, là nơi loài dơi sinh sống. Ngăn trong cùng tối, ẩm có hệ thống nhũ đá rất đẹp.


Bộ hài cốt của người tiền sử hơn 7.500 năm được bảo quản, trưng bày tại Bảo tàng Cúc Phương.

Theo ông Cường, động Người Xưa được Viện Khảo cổ Việt Nam phối hợp cùng VQG Cúc Phương và các chuyên gia Đức tiến hành khai quật năm 1966.

Quá trình khai quật, phát hiện nhiều loại rìu đá, dao đá, mũi nhọn xương, vỏ ốc, xương thú... Các nhà khảo cổ kết luận, trong động có người nguyên thủy sinh sống ở đây trong một thời gian dài.


Phần hộp sọ của hài cốt người tiền sử.

Đặc biệt, khi khai quật, ở động còn phát hiện 3 ngôi mộ cổ với các bộ xương người đã hóa thạch còn khá nguyên vẹn, cách ngày nay khoảng hơn 7.500 năm.

Thi hài được chôn trong tư thế nằm co ở độ sâu 40cm-140cm, xung quanh kè đá hộc, đáy lót đá dăm và rắc thổ hoàng.

Theo tài liệu lưu giữ tại VQG Cúc Phương, các ngôi mộ trong động là cấu trúc mộ cổ lần đầu tiên phát hiện trong các di chỉ thuộc nền văn hóa Hòa Bình, giúp gợi nhớ những ý niệm sơ khai về tín ngưỡng, tôn giáo nguyên thủy.


Đa phần các bộ phận của hài cốt vẫn còn nguyên vẹn.

Các nhà khảo cổ cũng đánh giá thi thể bị trói là tục trói người chết trước khi đem chôn vì sợ "con ma" trở về làm hại người sống.

Được biết, trong 3 bộ hài cốt khai quật ở động Người Xưa thì 2 bộ hài cốt đang được lưu giữ tại Bảo tàng Khảo cổ học Việt Nam, 1 bộ đang được bảo quản và trưng bày tại Bảo tàng Cúc Phương.


Bộ hài cốt người tiền sử được phát hiện trong quá trình tiến hành khảo cổ, khai quật năm 1966.

Hiện nay, bộ hài cốt người tiền sử được bảo quản, trưng bày tại Bảo tàng Cúc Phương còn nguyên vẹn các bộ phận như phần xương hộp sọ, xương sườn, ống tay, ống chân...


Bộ phận xương người đã hóa thạch còn khá nguyên vẹn.

Trong quá trình khai quật các nhà khảo cổ phát hiện nhiều loại rìu đá, dao đá, mũi nhọn xương, vỏ ốc, xương thú...

Theo Trần Nghị (Vietnamnet)
Xem bài gốc tại đây


Tin xem thêm

Thịt chua đu đủ - nét riêng trong món ăn của người Mường

Ngày
28/09/2026 08:45

Trong đời sống của người Mường ở xã Tân Sơn, tỉnh Phú Thọ, nhiều món ăn được hình thành từ chính những nguyên liệu quen thuộc quanh nhà. Thịt chua đu đủ là một món như th...

Bí ẩn chiếc trống 'xỏ tai' thấu hiểu lòng người

Ngày
27/09/2026 09:00

Trong đời sống văn hóa Việt Nam, tiếng trống hiện diện ở nhiều không gian văn hóa, từ lễ hội làng, nghi lễ tín ngưỡng đến trường học và các sinh hoạt cộng đồng, mang nhữn...

Từ ác thú đến thần bảo hộ: Hành trình kỳ lạ của hổ trong tín ngưỡng Việt

Ngày
26/09/2026 09:00

Từ một ác thú khiến con người vừa sợ hãi vừa tìm cách thờ cúng, hổ dần bước vào đời sống tín ngưỡng ở Việt Nam với một diện mạo khác: vị thần bảo hộ. Đằng sau sự chuyển b...

Điều ít biết về 2 công trình triều Nguyễn xuất hiện trên tờ tiền 50.000 đồng

Ngày
25/09/2026 08:45

Phu Văn Lâu và Nghênh Lương Đình là hai công trình triều Nguyễn đã tồn tại hơn 1 thế kỷ, nằm trên trục kiến trúc phía trước Kinh thành Huế, bên sông Hương. Hình ảnh của c...

Bộ tranh khắc 18 vị La Hán gần 800 năm thành Bảo vật quốc gia

Ngày
24/09/2026 09:15

Bộ tranh khắc 18 vị La Hán trên vách đá tại động Liên Hoa, chùa Phong Phú, phường Tây Hoa Lư, Ninh Bình có niên đại gần 800 năm vừa được công nhận là Bảo vật quốc gia.

Chiêm ngưỡng suối đá hai màu đặc biệt ở Ngọa Vân Yên Tử

Ngày
23/09/2026 09:15

Đá hai màu có nhiều ở vùng núi Yên Tử hoặc một số nơi khác nhưng đá ở suối Phủ Am Trà có đặc điểm rất riêng bởi trong cùng một khối đá, phần màu nâu thì thô ráp, phần màu...

Trà sen Tây Hồ - Vì sao trở thành thức quà riêng của Hà Nội?

Ngày
22/09/2026 09:30

Trà sen Tây Hồ không chỉ là một đặc sản nổi tiếng của Hà Nội, mà còn là thức quà mang đậm dấu ấn văn hóa, kết tinh từ hương sen Hồ Tây và nghệ thuật ướp trà truyền thống.

Táp nâu - Hương vị từ bếp người Mường

Ngày
21/09/2026 08:30

Táp nâu là món chân giò lợn bản nướng than, thái mỏng rồi trộn với củ nâu, riềng, sả và các loại gia vị. Những nguyên liệu quen thuộc của núi rừng cùng cách chế biến riên...

Cận cảnh tượng Phật 81m khắc vào vách đá ở An Giang, dự kiến phá kỷ lục thế giới

Ngày
20/09/2026 09:00

Với chiều cao 81m tạc trực tiếp vào vách đá núi Sam ở phường Vĩnh Tế (tỉnh An Giang), tượng Phật Thích Ca ngồi thiền dự kiến hoàn thành cuối năm 2027, sẽ lập kỷ lục bức t...