Quần thể di tích và danh thắng Yên Tử - Vĩnh Nghiêm - Côn Sơn, Kiếp Bạc vừa được UNESCO ghi danh vào Danh mục Di sản Văn hóa Thế giới. Bắc Ninh có 2 trong tổng số 12 điểm di tích thành phần của Quần thể di sản này là chùa Vĩnh Nghiêm và chùa Bổ Đà.

Trao đổi với phóng viên, ông Mai Sơn, Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh Bắc Ninh cho biết: Quần thể di tích và danh thắng Yên Tử - Vĩnh Nghiêm - Côn Sơn, Kiếp Bạc là di sản thứ 9 của Việt Nam được vinh danh di sản thế giới.

Bắc Ninh có 2 trong tổng số 12 điểm di tích thành phần của Quần thể di sản là chùa Vĩnh Nghiêm, chùa Bổ Đà.

Quần thể di sản trải dài trên địa bàn 3 tỉnh, thành phố: Quảng Ninh, Bắc Ninh, Hải Phòng với 12 điểm di tích và danh thắng được quy hoạch đồng bộ gắn kết thành một thể thống nhất cả về không gian và tâm linh.

“Đây là quần thể di tích và danh thắng liên tỉnh bao gồm nhiều di tích thành phần với các đặc trưng và giá trị khác nhau. Điều này đặt ra thách thức lớn trong việc nghiên cứu, xây dựng hồ sơ, thống nhất quản lý, bảo tồn và phát huy giá trị di sản. Hồ sơ yêu cầu một khối lượng lớn thông tin và tư liệu khoa học.

Để được UNESCO công nhận, hồ sơ phải chứng minh được giá trị nổi bật toàn cầu của di sản. Vì vậy, đòi hỏi sự nghiên cứu sâu rộng, tập hợp các bằng chứng khảo cổ, lịch sử, văn hóa để làm rõ quá trình hình thành, phát triển và lan tỏa của

Phật giáo Trúc Lâm. Việc tổng hợp, chỉnh sửa và bổ sung các thông tin theo yêu cầu của ICOMOS cũng phức tạp và cần sự phối hợp chặt chẽ”, ông Mai Sơn cho biết.

Theo ông Mai Sơn, di tích chùa Vĩnh Nghiêm (phường Tân An) và chùa Bổ Đà (phường Vân Hà) tại Bắc Ninh được nhìn nhận là 2 trung tâm Phật giáo Trúc Lâm, có vai trò quan trọng trong việc duy trì phát triển đạo Phật. Tại đây, lưu giữ hệ thống mộc bản độc đáo, trong đó kho mộc bản lưu giữ tại chùa Vĩnh Nghiêm gồm 3.050 tấm mộc bản khắc kinh, sách thuốc, luật giới nhà Phật bằng chữ Hán, chữ Nôm đã được UNESCO ghi danh là Di sản tư liệu thuộc Chương trình Ký ức thế giới khu vực châu Á-Thái Bình Dương.

Chùa Vĩnh Nghiêm (còn gọi là chùa Đức La) là một trong những ngôi chùa cổ nhất và có giá trị lịch sử, văn hóa, kiến trúc nghệ thuật đặc sắc nhất ở Việt Nam. Chùa tọa lạc tại thôn Quốc Khánh, xã Tân An, tỉnh Bắc Ninh.

Chùa Vĩnh Nghiêm được xây dựng từ thời Lý, đến thế kỷ XIII được Phật hoàng Trần Nhân Tông tu bổ và xây dựng thành trung tâm Phật giáo quan trọng của Thiền phái Trúc Lâm. Trải qua hơn 700 năm lịch sử, chùa Vĩnh Nghiêm vẫn giữ nguyên được vẻ đẹp cổ kính.

Một trong các giá trị của chùa Vĩnh Nghiêm là Kho mộc bản. Đây là một trong những di sản văn hóa vô giá của Việt Nam. Kho mộc bản gồm 3.050 bản ván gỗ khắc chữ Hán và Nôm được chế tác trong khoảng thời gian từ thế kỉ XVII đến đầu thế kỷ XX. Nội dung của kho mộc bản bao gồm các bộ kinh Phật, sách luật giới nhà Phật, sách hướng dẫn chữa bệnh bằng các bài thuốc dân gian.

Kiến trúc chùa Vĩnh Nghiêm được kết hợp hài hòa giữa các yếu tố truyền thống và hiện đại. Các công trình kiến trúc trong chùa đều được xây dựng theo lối kiến trúc cổ truyền của Việt Nam với các mái ngói cong vút được chạm trổ tinh xảo.

Song song với đó, chùa cũng được trang bị các tiện nghi hiện đại nhằm đáp ứng nhu cầu tham quan và chiêm bái của người dân.

Chùa Vĩnh Nghiêm là một trong những ngôi chùa cổ nhất và có giá trị lịch sử, văn hóa, kiến trúc nghệ thuật đặc sắc nhất ở Việt Nam. Kiến trúc chùa có quy mô lớn, bề thế, uy nghi, thể hiện sự hưng thịnh của Phật giáo thời Trần.

Với những giá trị lịch sử và văn hóa, chùa Vĩnh Nghiêm được Nhà nước xếp hạng là di tích lịch sử - văn hóa cấp quốc gia năm 1964. Tiếp theo đó, năm 2015, lễ hội chùa Vĩnh Nghiêm được Nhà nước công nhận là di sản văn hóa phi vật thể quốc gia.

Khu di tích chùa Bổ Đà là một danh lam cổ tự nổi tiếng của vùng Kinh Bắc xưa. Là một trong những ngôi chùa cổ kính, linh thiêng nhất của miền Kinh Bắc, chùa có tên gọi chính xác là chùa Quán Âm núi Bổ Đà hay Bổ Đà Sơn Quán Âm Sơn Tự, gọi tắt là chùa Bổ hay Tứ Ân Tự. Chùa toạ lạc ở vị trí phong thuỷ đắc địa, nằm về phía Bắc của chân núi Phượng Hoàng thuộc dãy núi Bổ Đà, xa xa là dòng sông Cầu thơ mộng.

Vườn tháp chùa Bổ Đà là một trong những vườn tháp đẹp và lớn nhất Việt Nam, gồm 110 ngôi tháp và mộ lớn nhỏ khác nhau. Trong đó, có 97 ngôi tháp cổ có lịch sử hàng trăm năm là nơi tàng lưu tro cốt xá lỵ nhục thân của 1214 tăng ni phật tử thiền phái Lâm Tế trong cả nước.

Phần lớn các ngọn tháp trong vườn cao 3-4 tầng, chiều cao tổng thể từ 3-5m, trong đó những ngôi tháp sư tổ còn lớn hơn nữa.

Khu di tích chùa Bổ Đà có kiến trúc độc đáo và khác biệt so với các ngôi chùa truyền thống ở miền Bắc Việt Nam. Đó là lối kiến trúc ‘‘nội thông ngoại bế”, được bao bọc bởi hệ thống rặng tre xanh tốt và hệ thống tường trình đất như một chiến lũy bảo vệ vững chắc, tạo nên vẻ u tịch, linh thiêng… Với hơn 100 ngôi mộ tháp, vườn tháp chùa Bổ Đà đã được Hội kỷ lục gia Việt Nam công nhận là khu vườn tháp lớn nhất Việt Nam.

Theo Bảo Khánh (Vietnamnet)
Xem bài gốc tại đây